In dit artikel leg ik het verhaal van dit bijzondere vintage-jaar uit. Het proeven en beschrijven gaat,  gezien de ouderdom en de prijzen van deze Cognacs, helaas niet lukken.

1811 – het kometen-jaar.

Het jaar 1811 wordt beschouwd als het mooiste vintage-jaar van de 19e eeuw van veel Europese wijnen-streken. Een lange hete zomer en een warme, droog najaar betekende een overvloedige oogst van perfect rijpe druiven.

In de Cognac-streek waar toen vrijwel alleen de folle blanche-druif groeide bereikte de druif een ongeëvenaard niveau van perfectie.
Velen schrijven het uitzonderlijke weer toe aan de opmerkelijke astronomische gebeurtenis die dat jaar domineerde namelijk: The Great Comet of 1811.
De komeet was zichtbaar door astronomen voor 17 maanden, maar voor twee maanden – september en oktober 1811, precies de tijd dat druiven geoogst worden, was deze duidelijk zichtbaar met het blote oog, op een gegeven moment had deze komeet inclusief zijn na-sleep een grotere diameter dan de zon. Door velen werd dit gezien als teken van een bovennatuurlijke zegen over de oogst, die voortaan bekend stond als “De Comet Vintage”.

Het leuke van deze gebeurtenis is dat sindsdien sterren op Cognac-flessen gebruikt werden om de leeftijd mee aan te duiden. De 3-sterren Cognac (VS-categorie) van veel merken hint dan ook naar deze gebeurtenis.

Let-op! Op het internet en op veilingen worden hier en daar Cognacs uit 1811 verkocht, gevaar is echter dat dit vaak niet een Cognac uit dat jaar betreft. Tussen de 30 en 50′er jaren van de vorige eeuw hebben zo nog veel producenten Cognacs met het jaartal 1811 op de markt gebracht, in werkelijkheid betrof dit vaak geen Cognac uit dat jaar.

Enkele Cognac-huizen die een 1811-vintage op de markt hebben gebracht zijn:

Bisquit-Dubouché GC, Raymond Blanc Roi de Rome GC, Brossault & Cie, Brugerolle Château de Fontainebleu Cave de l’Empereur FC, Chabanneau Réserve GC, Château de Fontainebleu Maison de l’Empereur, Château de Fontainebleu Cave de l’Empereur FC, Château Paulet FC, Clermont GC, Clermont GC, B. Léon Croizet Réserve Royale GC, A.E.Dor Roi de Rome, Gagneur & Co Cognac Imperatrice Josephine, Gaultier GC Réserve Impératrice Joséphine, Izambert, Louis Rolling & Cie Château Guerin GC, Lucien-Foucauld Grande Armée FC, Lucien-Foucauld Impériale FC, Meukow GC, Monnet Récolte GC, Palais de Compiègne FC, Pellison Extra GC, Prunier, Rouyer Guillet GC, Rouyer Guillet Genuine Napoleon GC, Sazerac de Forge Roi de Rome FC, Whitwham Extra FC.

Cognac wordt gemaakt van witte wijn afkomstig uit het Cognac-gebied. Deze witte wijn wordt gedestilleerd alvorens het gelagerd wordt in eikenhouten vaten voor minimaal 2 jaar. Na deze periode mag de drank Cognac genoemd worden.

Het destilleren is een bijzonder complex en moeilijk proces, ik zal dit proces in de hoofdlijnen uitleggen.

Alle makers van Cognac zijn verplicht om het type destilleer-ketel te gebruiken dat Alambic Charentais heet, deze ketel is geheel van koper gemaakt. In de regel bestaat deze ketel uit drie delen, namelijk de voorverwarmer (middelste ui-vormig voorwerp op het bovenstaande plaatje), de destilleer ketel (links) en vervolgens de condensator (rechts, wordt met koud water gekoeld). De buis van de stookketel naar de condensator loopt door de voorverwamer, dit zorgt voor veel energie winst.

De voorverwarmer is van de 3 opgenoemde delen optioneel, echter levert het zoveel tijd (kortere tijd van verwarmen in de stookketel) en energie winst op, dat vrijwel alle producenten gebruikmaken van deze voorverwarmer. Er zijn ook producenten die deze handeling overslaan, daar zij van mening zijn dat het destillaat bij niet voorverwarmen een voller aroma heeft.

Het veranderen van wijn in Cognac gebeurd in 2 stappen, namelijk de eerste en tweede stook.

De eerste stook gebeurd met de wijn die desgewenst voorverwarmd is, en gaat via de stookketel naar de condensator. De eerste stook wordt première chauffe genoemd, is onhelder en bevat zo’n 30% alcohol. Dit resultaat wordt opgeslagen in grote tanks, meestal onder de stookketel. Veel van de wijn blijft er niet over, 25 hectoliter wijn wordt zo’n 7 hectoliter brouillis (de naam van dit goedje).

Als er genoeg brouillis is om de stookketel ermee te kunnen vullen wordt de tweede destillatie (bonne chauffe) in gang gezet, deze destillatie gebeurt hetzelfde als de vorige stap, nu echter niet met wijn maar met de brouillis. Het resultaat is een eaux-de-vie met een alcoholpercentage van 60 tot 75% dat vervolgens minimaal 2 jaar op eikenhout mag rusten alvorens het Cognac genoemd mag worden. Voor 1 liter eaux-de-vie is trouwens zo’n 4 liter brouillis nodig.

Ruwweg kan dus gezegd worden dat er zo’n 12 liter wijn nodig is voor 1 liter Cognac, wellicht is nu ook duidelijker waarom Cognac zo duur is. Jaarlijks verdampt hiernaast ook nog eens het nodige uit de eikenhouten vaten.

Lees ook het artikel: Cognac in de winterperiode voor extra verdieping.

Kosten zijn 20 euro en inschrijving kan in de cafetaria “Tennisclub HAM” of door 20 euro te storten op rekening: 455-3081211-54.

De proeverij wordt gehouden door de schrijver van deze website, dus expertise is er genoeg!

Nu is ook bekend dat de hoeveelheid verkochte Cognac flessen vorig jaar wereldwijd sterk is ingezakt. De afzet kwam uit op 129,9 miljoen flessen tegen 148,2 miljoen in 2008. Dat komt neer op een daling van ruim 12 procent.

Hoewel dit gegeven voor veel mensen natuurlijk niet leuk is, kan ik niet anders dan opgelucht reageren op dit nieuws. De markt voor Cognac was namelijk al jaren sterk oververhit, door de schaarste aan gerijpte oude Cognacs.

Vooral in de eerste helft van vorig jaar brachten drankenhandelaren hun voorraden terug vanwege de economische neergang, aldus Bureau National Interprofessionnel du Cognac (BNIC), de brancheorganisatie voor producenten in de omgeving van de Franse Cognac-regio. Vooral de oudere cognac-soorten werden minder ingekocht.

In Europa daalde de verkoop vorig jaar het hardst, met 18 procent. In het laatste kwartaal van 2009 trok de vraag weer sterk aan in de Verenigde Staten. Ook in China, Hongkong en Singapore verliepen de zaken in die periode beter.

In 2008 was de wereldwijde verkoop ook al gedaald. Tussen 2001 en 2007 was er juist een stijging te zien van bijna 37 procent.

Wouter

Wat een schitterende zaak is dat zeg! Nog helemaal in de originele Art-deco style van de de jaren 20 van de vorige eeuw. Dat is toch wel echt mijn style.

Wanneer je binnenkomt raakt je meteen onder de indruk van het chique interieur, de keur aan sigaren (in humidor en daaromheen) en de geweldige collectie pijpen. Achterin de zaak bevinden zich een kluisjes waar bekende Nederlanders op uitnodiging van Hajenius hun sigaren mogen bewaren. Op gouden plaatjes staan: H. Wiegel, G. Hiddink, J. van Gelder, R. Oerlemans en H. den Blijker.

Binnenin bij Hajenius is er een speciale rookruimte waarin mensen nog sigaren mogen roken. Daar heb ik samen met Quinten onder het genot van een prima sigaar van Don Diego een uurtje doorgebracht. Hoewel het roken van sigaren ons prima afgaat, zullen we binnenkort een cursus sigaar roken volgen bij Hajenius.

Ik hou jullie op de hoogte!

Wouter

P.s. Het heeft geen zin om een sigaar in cognac te dopen, een goede sigaar heeft namelijk genoeg smaak van zichzelf om u alle rookplezier te verschaffen. Het in cognac dippen van het mondstuk om de sigaar extra smaak te geven, is een bewijs van wantrouwen tegenover de sigaar. Rook uw sigaar, drink daarbij uw cognac als u dat lekker vindt en geniet van beide. De cognac vraagt niet om uw sigaar en uw sigaar vraagt niet om de cognac.

De vaten worden gemaakt van hout dat afkomstig is van 80 jaar oude bomen uit de Limousin of Tronçais-streek omdat deze een grovere structuur hebben, die nodig is om de complexe smaak van langrijpende cognacs volledig te ontwikkelen.De vaten worden gemaakt van gezaagd of gespleten eikenhout dat drie jaar lang door de buitenlucht gedroogd is. Op die manier verdwijnen allerlei bittere smaakstoffen. De klassieke vaten hebben een inhoud van 350 liter. De grotere vaten, ook wel tonneaux genoemd, kunnen duizenden liters bevatten.

Het gebruikte eikenhout staat bekend om zijn typische vanillesmaak die het tijdens het lange rijpingproces uitwisselt met het distillaat. Daarnaast zorgt het hout ook voor de typisch goudbruine kleur van de cognac en het noodzakelijke contact met de lucht. Dit is nodig om op natuurlijke wijze het alcoholpercentage te laten zakken naar de wettelijk opgelegde waarde van 40°. Voor een natuurlijke alcoholreductie tot die 40% alcohol is ongeveer 50 jaar rijping op het vat nodig. Per jaar verdampt er een hoeveelheid die gelijk is aan 21 miljoen flessen cognac. Het deel dat verdampt door het hout kreeg de uiterst poëtische benaming ‘la part des anges’ (engelendeel) en gaat gewoon in de lucht op.

Zoals hierboven al vermeld wordt, worden de houten spaanders minimaal 3 jaar lang (sommige cognac huizen hanteren zelfs 5 jaar) in de buitenlucht gedroogd en gewassen door de regen. Daarna worden deze spaanders tot een vat gemaakt door verhitting van het hout waardoor deze krom trekt in de vorm van een vat.

Op de fles staat dat deze ter ere van de 44ste president is.

Deze collectoruitgave is individueel genummerd en is geproduceerd met een oplage van 180.000 stuks. Een percentage van de opbrengst, wordt gedoneerd aan het Thurgood Marshall College Fonds, om de volgende generatie Amerikaanse-leiders te steunen.

Heb helaas niks kunnen vinden of Obama een cognac liefhebber is, misschien was een Hennessy Kim Jong-II editie beter geweest, de Noord-Koreaanse leider is namelijk een groot cognac fan.

Dit is een perfecte digestief, geserveerd met of zonder ijs. Wanneer het zonder ijs wordt geserveerd is het aan te raden om deze drank vooraf te koelen. Het kan tevens gebruikt worden in cocktails.

De kleur: bleke stro kleur.
De geur/smaak: zoete vanille met een cognac achtergrond. Hint van de zure geur van druiven. Delicaat en parfum-achtig.
De na-smaak: mooie afwerking met eiken noten en een aangename zoete vanillesmaak.
De prijs: ongeveer 25 euro.