Rijen en rijen stoffige flessen cognac, armagnac, port, chartreuse en andere dranken staan trots naast elkaar op de vele planken als een leger van oude vrienden, hun hoofden bedekt in wit stof alsof ze net uit een sneeuwstorm komen. Ik voel dat we op een bijzondere plaats zijn.

Elixir van de goden
“Dit is ‘s werelds grootste privécollectie van oude dranken, waaronder’ s werelds oudste cognac uit 1760″, zegt de verzamelaar trots. “De meest beroemde? Dat is er één uit 1789 – het jaar dat de Franse Revolutie begon “, glundert hij.
Cognac is een middeleeuwse stad en de naam van de beroemde wijnstreek waar dit ‘elixer van de goden’ van de zelfde naam sinds de 17e eeuw wordt gemaakt.
Alle cognac mag ‘brandy’ worden genoemd, maar niet alle brandy is cognac. Het moet komen uit een door de wet aangewezen gebied in Frankrijk – de Charente streek in de buurt van Bordeaux – die is opgedeeld in zes ‘crus’ – en moet worden gemaakt volgens strikte, wettelijke richtlijnen, zodat het 300-jaar oude productieproces ongewijzigd blijft. Dat betekent dat het twee keer moet worden gedistilleerd in koperen “pot stills”, waarvan het ontwerp en de afmetingen ook wettelijk zijn geregeld.

De resulterende eau-de-vie, een Franse uitdrukking die letterlijk ‘water van het leven’ betekent, is een kleurloze drank met ongeveer 70 procent of meer alcohol. Vervolgens moet dit ten minste twee jaar rijpen in vaten gemaakt van eiken uit de bossen van de Limousin of Tronçais voordat het cognac kan worden genoemd. Het eindproduct is meestal verdund tot 40 procent alcohol met zuiver en gedestilleerd water.

De leeftijd van de cognac wordt berekend als dat van de jongste eau-de-vie gebruikt in de mix, die meestal uit verschillende leeftijden is samengesteld. Dit mengen, of de ‘marriage’ van verschillende eaux-de-vie is belangrijk om de complexiteit van de smaken te mengen tot een eau-de-vie met de kenmerken van van een specifieken distilleerderij of wijngaard. Elk cognac huis heeft een meester proever, een ‘maître de chai’ die verantwoordelijk is voor het creëren van deze delicate mix.

 
Passie
De verzamelaar wijst naar een enorme fles onder het stof. “Dat is er één uit 1795. Het leger van Napoleon nam 20 tot 30 van deze flessen met hen op campagne voor hun officieren. Het is iets tussen 100 en 150 duizend euro waard.” Ik probeer het, maar ben niet in staat om de waarde van wat ik zie op deze planken in te schatten, maar ik ben te beschaamd om te vragen hoeveel waarde er totaal in deze kamer is.

Ik heb het gevoel dat – voor de verzamelaar – dit niets te maken heeft met geld. “Het gaat over passie”, zegt hij, alsof hij mijn gedachten leest, “en hebzucht, misschien, maar passie klinkt zo veel beter, nietwaar?” Als ik hem vraag wat zijn collectie voor hem betekent, glimlacht hij dromerig. “Kijk eens naar die ene.”

Hij wijst op een – voor mij – onopvallende fles. “Het is van 1789, wat betekent dat het begonnen met het verzamelen van stof in de jaren dat de Franse Revolutie begon, het jaar van de bestorming van de Bastille! Het is verbazingwekkend dat je iets kunt drinken dat er zo vies en oud uitziet, afkomstig uit zo’n turbulent jaar, iets dat meer dan 200 jaar oud is maar nog steeds zo goed smaakt. Ik hou van die tegenstelling.

Je weet dat je nooit iets zo oud kunt drinken. Deze fles heeft gestaan in twintig of dertig kelders. Wie was de vorige eigenaar? De mensen die de druiven plukte zijn 270 jaar geleden geboren. Wie waren zij? Smaak verandert. Niet alleen tijdens het leven, ook door de eeuwen heen. De smaak van cognac echter, en zijn waardering, zijn nooit veranderd en zelfs na 220 jaar is het nog steeds een delicatesse.

Er is niets anders in de wereld wat nog zo oud is, dat je dit nog steeds kunt eten of drinken en exact hetzelfde smaakt als toen. Dat is wat het zo uniek maakt.” Feit is: Cognac zou nooit zo beroemd geworden zijn als iedereen niet in volledige overeenstemming was over de consistente uitstekende kwaliteit.
“Wist je dat cognac een Nederlandse uitvinding is?” vraagt hij me. “De Fransen vinden het misschien niet leuk, maar het is wel zo.” In de 17e eeuw kochten Nederlandse schepen witte wijn in de Franse regio Charente, maar vond het moeilijk te conserveren. Ze verbrandden de wijn om de omvang te beperken, wat de oorsprong was van het produceren van ‘brandewijn’, of letterlijk ‘verbrande wijn’. Er werd ook opgemerkt dat dit brandewijn, die van oudsher in vaten werd bewaard, verbeterde met de leeftijd en ook nog kon worden gedronken zonder aan te lengen met water. Aan het einde van de 17de eeuw ontwikkelde de bewoners van Charente de tweede distillatie. Cognac was geboren.

Het begin
Ik weet dat er heel wat verzamelaars zijn, maar ik zie niet in hoe je begint met het verzamelen van flessen drank. “Mijn vader en grootvader, iedereen in de familie dronk cognac”, mijmert hij. “Als je sigaren rookte, dronk je cognac. Mijn grootvader had honderden flessen in zijn kelder, die hij had gekregen van zijn vader.

Hij gaf ze aan mijn vader en mijn vader gaf ze aan mij, dus dit is iets waar ik mee opgegroeid ben. Verzamelen werd 30 à 40 jaar geleden uiteindelijk een echte passie. Het begint met familie en vrienden die weten dat je geïnteresseerd bent. Ze hebben zelf een aantal flessen, of kennen iemand die dat heeft. Nou ja, 9 van de 10 keer is het misschien niet iets interessants, maar eens in de zoveel tijd gaven ze me iets speciaals. Toen begon ik naar veilingen over de hele wereld te gaan.” Hoe is het mogelijk dat er nog zo veel oude flessen zijn? “Mensen sterven, hun kinderen komen en ruimen het huis uit, maar de kelder wordt vergeten.

Uiteindelijk, na honderd jaar, wordt het opgeruimd, maar niemand weet wat te doen met de flessen. Soms geven ze het aan  een oom die ze in zijn kelder zet, of ze gaan naar een veilinghuis. Dat is hoe Sotheby’s en Christie’s werden betrokken bij de handel met oude dranken in de jaren veertig en vijftig. Daar werden ze gekocht door liefhebbers van oude dranken, maar ook door restauranthouders. Ik kocht flessen voor mijn verzameling, maar mijn concurrenten deden dit voor zakelijke doeleinden. Dus als ik 100 flessen had gekocht, kon ik er 95 verkopen en was ik helemaal gelukkig met de vijf die ik kon houden voor mezelf.”

 
Emotie
“Je drinkt cognac niet”, zegt hij. “Je nipt ervan. Van een fles kun je 20 tot 25 glazen schenken. Een glas bestaat uit 20 kleine slokjes en het duurt een uur of meer om een glas te drinken. Je drinkt het uitsluitend voor de smaak als je al ontspannen bent, niet om te ontspannen of dronken te worden.”

Zelfs nu, als hij vertelt het verhaal vertelt van de nietsvermoedende schoonmaakster die twee van zijn flessen jaren geleden afstofte, kan hij nog steeds boos worden; vooral als ik grap dat het nog steeds hetzelfde smaakte, nietwaar? “Dat moet je niet zeggen! Het schoonmaken van een fles is een verschrikking voor een verzamelaar! Wanneer je de stof verwijdert, verwijder je een deel van de emotie.” Het is waarschijnlijk beter niet de straf te herhalen die hij denkt dat de dader had moeten ontvangen. ”

Het is uitgesloten dat ik ooit een zeldzame fles zou openen”, roept hij uit als ik hem vraag hoe hij beslist welke fles te openen en welke dicht te laten. “Een vriend van mij had een restaurant dat meer dan honderd cognacs en armagnacs per glas verkocht. De prijs per glas liep op tot duizend euro. Toen hij zijn restaurant verkocht, dat  bekend was onder cognac liefhebbers uit de hele wereld, verkocht hij 100 van de 150 flessen die al open waren voor een zeer redelijke prijs aan mij. Ik drink hier nog steeds van.” Dit betekent dat hij ook een geopende fles uit 1789 heeft. “Is het niet geweldig dat ik cognac kan proeven van 1811 en 1789? En ik heb chartreuse, port, armagnac en ook andere dranken.  Ik kan ze allemaal proeven. Dat is wat deze collectie zo uniek maakt voor een potentiële koper.” Waarom, is hij dan van plan om te verkopen? “Ik overweeg het al ongeveer vijf jaar.”

 
Niet alleen cognac
De geschiedenis van port, een versterkte wijn die zijn naam dankt aan de stad Porto, begint in de 17e eeuw. Het is normaliter een zoete rode wijn, vaak opgediend als dessert wijn, en wordt geleverd in droge, semi-droge en witte varianten. Echte port komt alleen van uit Douro vallei in Portugal. “Mijn grootvader gaf me 12 flessen port uit 1840, nog in hun originele dozen, waardoor ze extra speciaal waren.

Ik heb ook twee dozen met witte Russische port uit 1936. Zij behoorden tot een oude Russische familie die decennia de beste kwaliteit port maakten. In ’36 werden ze gearresteerd door Stalins troepen en hun bezittingen werden in beslag genomen. Hun kinderen waren in staat om te vluchten, maar de ouders werden naar een kamp gebracht en  er werd nooit meer iets van ze vernomen. Als deze flessen niet zo’n verschrikkelijke geschiedenis hadden, zou de port nog beter smaken. ”

Net zoals cognac is armagnac een brandewijn, maar het verschil – afgezien van het feit dat het wordt geproduceerd in de Armagnac streek van Frankrijk – is dat het slechts één keer wordt gedistilleerd.

“Het is niet een goedkope cognac, zoals soms wordt gedacht”, zegt de verzamelaar. “De gemiddelde consument waardeert armagnac beneden cognac, maar dat is een vals geloof en zeker geen feit. Cognac is meer een exportproduct geworden in de afgelopen 75 jaar en is daarom beter bekend. Je kunt echter niet een goede fles armagnac verkrijgen voor minder dan 150 euro. Het moet ten minste 15 jaar oud zijn om die speciale smaak te krijgen. Dit is wat het zo duur maakt. Je zou kunnen zeggen dat armagnac last heeft van een imagoprobleem en dat is jammer, want het verdient veel meer respect dan het krijgt.”

 
Paradis
De verzamelaar wijst op een A. E. Dor uit 1805. “Mijn favoriete merk”, glundert hij. In de vaten in de kelders van de cognac huizen verandert de drank langzaam in cognac door verdamping. Het deel dat verdwijnt in het niets heet ‘de engelen aandeel ‘. “Ik was in A.E. Dor’s ‘Paradis’ in 1980,” herinnert hij. ‘Le Paradis’, of het paradijs, is wat de cognac huizen het deel van de kelders noemen waar ze hun oudste en meest zeldzame cognac opslaan. Hier rusten ze, gebotteld in grote wax-verzegelde glazen containers genaamd ‘Dame Jeanne’.

In het paradijs A.E. Dor is niets veranderd sinds de 19e eeuw. “Ze hadden daar beneden een rieten mand met een Dame Jeanne van 3,5 liter cognac. Op een gegeven moment vroeg één van ons de eigenaar waarom hij die niet bottelde. Dus hij deed dat. Ik kocht een fles, de andere werden door twee relaties gekocht, de eigenaar hield er één en de rest ging naar de Franse president. Er zijn nu slechts 3 flessen van Soleil d’Austerlitz 1805 over, waarvan er één van mij is. Dat is zo uniek – iets dat nooit meer terug komt!”

 
Vernieling
Ik vraag me af of je kunt proeven van welk jaar cognac is, net als wijn. “Nee, dat kan niet. Cognac is gemaakt van een mengsel van cognacs uit verschillende jaren “, legt hij uit. “De leeftijd van het jongste vloeistof in de mix – die ten minste 2 jaar oud – is bepalend voor de leeftijd van de cognac. Zodra cognac is gebotteld stopt het verouderingsproces, dus je koopt een bepaalde fles vanwege de nieuwsgierigheid of zeldzaamheid.

Wat je wel kunt proeven, is dat cognac van voor het einde van de 19e eeuw, toen de phylloxera epidemie het grootste deel van de wijngaarden in Frankrijk vernietigde, fundamenteel verschillend smaakt ten opzichte van degene die daarna kwam. “De phylloxera is een wortel luis dat de wortels van de wijnstokken aanvalt en uiteindelijk de plant doodt. Phylloxera lijkt per ongeluk te zijn ingevoerd vanuit Noord-Amerika. Om zich te ontdoen van de plaag werden alle wijnstokken volledig vernietigd, maar de cognac huizen konden dankzij hun enorme voorraden van reeds gedistilleerd cognac overleven.

De pre-phylloxera cognac heeft een unieke kwaliteit, niet te vinden in de moderne cognacs. De oorspronkelijke cognac wijngaarden zijn voornamelijk beplant met Folle Blanche. Na de phylloxera, herplantte de cognac telers de wijngaarden met geënt Ugni Blanche. Het unieke karakter en de diepte van de 50 tot 60 jaar oude Folle Blanche wijnstokken was voor altijd verloren. Vandaag de dag bestaat minder dan 5 procent van de totale cognac wijngaarden  uit Folle Blanche, de rest is allemaal Ugni Blanche.

 
De Comet Vintage
De Grote Komeet van 1811 was één van de grootste kometen in de geschiedenis en zichtbaar voor het blote oog voor ongeveer 260 dagen. Men dacht dat het verantwoordelijk was voor de lange, hete zomer en de droge herfst en de daaropvolgende overvloedige oogst dat jaar. Wijnmakers hebben altijd succesvolle jaargangen toegeschreven aan ideale weersomstandigheden zoals die van 1811 tot kometen, vandaar de naam ‘komeet jaargangen’. Het jaar op het etiket, of een foto van de komeet op de fles, werd synoniem voor uitstekende kwaliteit. Dat is de reden waarom aan het eind van de negentiende eeuw er veel 1811 cognacs van zeer fijne kwaliteit waren, maar niet echt van 1811 waren.

Producenten gebruikten het jaar alleen op de fles om aan te geven dat dit hun beste mix was, ongeacht het werkelijke jaartal. In de 20e eeuw werd in Amerika gewone brandewijn opnieuw gebotteld onder valse 1811 labels, maar deze zijn blijkbaar makkelijk te herkennen door de kenner. “Ik heb ongeveer 30 flessen van 1811″, zegt de verzamelaar, dus hoe kan hij dan zeggen dat ze van het echte werk zijn? ”

Je kunt concluderen dat een fles uit die periode moet zijn door de leeftijd van de fles, het glas, de kurk, het zegel, het huis en de oorsprong ervan”, legt hij uit. “Maar je kunt niet zien of een fles van 1811 of 1870. Je moet aannames maken, je expertise gebruiken. Ik weet waar ik iedere fles heb gekocht, maar Christie’s en Sotheby’s staan erom bekend dat ze zo nu en dan vervalsingen verkopen. Je kan dat niet weten, maar het is niet zo belangrijk. Ik wil niet zeggen dat het niet gebeurt, of dat ik geen enkele vervalsingen heb, maar … ”

 
Niets meer over
Ik herinner me wat hij eerder zei, hoe dat deze collectie zeker een koper zou aanspreken. Dus, verkoopt hij zijn collectie? “Ik heb de neiging om alles te houden. Mijn vader zei altijd dat je moest bewaren wat je mooi vond, want je zou nooit in staat zijn om het terug te krijgen. Maar ik kan het niet allemaal houden.

Ik word er niet jonger op, maar nu heb ik nog de energie om het te verkopen, dat kan ik waarschijnlijk niet meer doen in 5 tot 10 jaar. Ook mijn vrouw en ik hebben geen kinderen of potentiële erfgenamen die in staat zou zijn om zorg te dragen voor de collectie. “De redacteur kijkt naar al de rekken en vraagt zich af of hij niet de lege ruimtes erg zal vinden als het allemaal weg is. “Het zal niet morgen zijn verdwenen, er moet eerst nog veel gedaan worden. Het kan nog eens 10 tot 15 jaar duren voordat alles is verkocht. Laten we zeggen dat ik het moment van de verkoop overweeg.

Het ging van liefde naar passie en nu heb ik een punt bereikt waar er niets meer te verzamelen valt. Er zijn geen unieke objecten meer te kopen. Niemand zal in staat zijn om te verzamelen wat ik in een leven heb verzameld, het zou nog 2 tot 3 generaties duren. Maar inderdaad, ik ga mijn verzameling verkopen – hoewel ik dat gedurende de laatste 5 jaar heb gezegd. Het is gemakkelijk om het te splitsen in verschillende delen zonder dat het zijn exclusiviteit verliest, maar het voordeel van het hebben van duplicaten is natuurlijk de mogelijkheid om te ruilen voor anderen.”Al dit gepraat over oude dranken heeft mij verlangen naar een drankje als ik naar huis ga en ik vraag hem welke cognac hij kan aanbevelen. “Doe de moeite niet”, zegt hij. “Alle cognac onder de 200 of 300 euro is gewoon niet de moeite waard om te drinken.” Jammer, blijkbaar weet hij hoeveel ik bereid ben te besteden.

Zie Old Liquors voor het complete aanbod schitterende van tot wel 250 jaar oude Cognacs!

Op Youtube heb ik twee HD-filmpjes gevonden, van Rémy Martin en van Baron Otard, waarbij de rondleiding vrijwel compleet gefilmd is. Een makkelijke en vooral goedkope manier dus om veel te weten te komen over Cognac en deze merken in het algemeen! Enjoy!

Baron Otard Visiting Tour

Rémy Martin Estate Visiting Tour

Nu is het de beurt voor de volgende stap, namelijk in navolging van de wijn, een geurkit die de specifieke geuren van Courvoisier Cognac nabootsen.

De bedoeling van deze kit is om Cognac-drinkers meer bewust te maken van de prachtige aroma’s die Cognac kan bieden. De kit dient dan ook gebruikt te worden tijdens het drinken van Cognac, om vervolgens de geuren te kunnen “matchen”.

De kit die ik behandel bestaat uit 6 geuren en bevat specifiek de geuren van de Courvoisier VSOP Exclusif en XO. Deze geuren zijn verpakt in een prachtig leren etui.

Aangezien het de bedoeling is om de geuren te matchen, vergelijk ik ze meteen met de VSOP Exclusif en XO, die ik gelukkig nog had staan, om te kijken of ik deze geuren ook waarneem.

Le Nez geuren Courvoisier Exclusif:

Gingerbread:
Een hele knappe geur, inderdaad duidelijk te herkennen bij deze Exclusif. Een naam/geur om te onthouden bij toekomstige reviews!

Dried Plumbs:
Heerlijke geur, die pas na 5 minuten in het glas duidelijk herkenbaar wordt bij de Exclusif. Bij de XO ruik je deze geur eerder.

Roasted Coffee:
Zeer herkenbare geur van filter koffie dat al een aantal dagen in een opslagblik opgeslagen staat. Hiermee bedoel ik, dat de frisse volle koffie lucht, als je een pak openmaakt, er een beetje af is.
In de verte is deze geur inderdaad te herkennen in de Exclusif.

Le Nez geuren Courvoisier XO

Creme Brulee:
Heerlijke geur, bijna om van te kwijlen ;). Doet me vooral denken aan de heerlijke Creme Brulee met Cognac erdoorheen die ik gister bij Restaurant Lute heb mogen eten.
Na ongeveer één minuut verschijnt deze geur in het glas met de XO, ook hier is de geur heerlijk.

Candied Orange:
Ook hier een prachtig herkenbare geur, in de XO ruik ik zeker de sinaasappel maar of dit de geur van Candied Orange is betwijfel ik.

Iris:
Alsof je door een veld met irissen loopt, niks geen goedkope WC-eend bloemen geur, maar een kwaliteits geur alsof het een dure eaux de parfum is. Echt kwaliteit dus! In de XO zijn inderdaad hinten van Iris bloemen te herkennen.

Conclusie:
Deze Le Nez geur kit, is een geweldig concept om je neus te trainen en om de geuren uit Cognac beter te leren herkennen en te te omschrijven. Ik heb hierdoor weel wat meer geleerd om de Cognacs te kunnen omschrijven.

Interesse?
De Le Nez geurkits zijn vanaf 25 euro beschikbaar voor de Courvoisier VS, VSOP, Exclusif en XO Imperial bij de betere slijters.

Ijs in Cognac is dan ook niet bedoeld om te gebruiken in de wat oudere Cognacs maar vooral in de jongere Cognacs, of Cognacs die hier speciaal voor gemaakt zijn.

In dit artikel bespreek ik 5 Cognacs die goed in de zomer te drinken zijn, zowel puur als in combinatie met een verfrissend ijsblokje.

1. ABK6 – Ice Cognac, een heerlijke fruitige en frisse Cognac. Hoewel die voor met ijs is gemaakt, smaakt hij ook heerlijk zonder ijs!
2. Chateau Beaulon 7 ans, één van mijn meest favoriete Cognacs all-time. Een Cognac die het hele jaar door te drinken is dankzij zijn frisheid, maar ook door het gebruik van de Folle Blanche druif extra bijzonder is.
3. Courvoisier Exclusif, kortgeleden geproefd met een ijsklontje erin en was verbaast hoe lekker deze smaakte met ijs. Ook het verwateren waar sommigen Cognacs last van hebben bleef weg. Tevens lekker fruitig!
4. Pierre Ferrand 1840 Original Formula, een nieuwe Cognac van het huis dat alleen Cognacs uit de mooiste regio, Grande Champagne gebruikt. Door het hogere alcoholpercentage van 45% (het ijs verwaterd het vanzelf naar beneden) en een lekker zoetje is deze zeer geschikt voor de zomer!
5. Rémy Martin Coeur de Cognac, één van de laatste toevoegingen aan het assortiment van Rémy Martin, nu al een groot succes, voornamelijk onder vrouwen die op de frisse en fruitige (perzikken) smaak van deze Cognac vallen. Ook zeer goed te combineren met ijs.

In dit artikel leg ik het verhaal van dit bijzondere vintage-jaar uit. Het proeven en beschrijven gaat,  gezien de ouderdom en de prijzen van deze Cognacs, helaas niet lukken.

1811 – het kometen-jaar.

Het jaar 1811 wordt beschouwd als het mooiste vintage-jaar van de 19e eeuw van veel Europese wijnen-streken. Een lange hete zomer en een warme, droog najaar betekende een overvloedige oogst van perfect rijpe druiven.

In de Cognac-streek waar toen vrijwel alleen de folle blanche-druif groeide bereikte de druif een ongeëvenaard niveau van perfectie.
Velen schrijven het uitzonderlijke weer toe aan de opmerkelijke astronomische gebeurtenis die dat jaar domineerde namelijk: The Great Comet of 1811.
De komeet was zichtbaar door astronomen voor 17 maanden, maar voor twee maanden – september en oktober 1811, precies de tijd dat druiven geoogst worden, was deze duidelijk zichtbaar met het blote oog, op een gegeven moment had deze komeet inclusief zijn na-sleep een grotere diameter dan de zon. Door velen werd dit gezien als teken van een bovennatuurlijke zegen over de oogst, die voortaan bekend stond als “De Comet Vintage”.

Het leuke van deze gebeurtenis is dat sindsdien sterren op Cognac-flessen gebruikt werden om de leeftijd mee aan te duiden. De 3-sterren Cognac (VS-categorie) van veel merken hint dan ook naar deze gebeurtenis.

Let-op! Op het internet en op veilingen worden hier en daar Cognacs uit 1811 verkocht, gevaar is echter dat dit vaak niet een Cognac uit dat jaar betreft. Tussen de 30 en 50′er jaren van de vorige eeuw hebben zo nog veel producenten Cognacs met het jaartal 1811 op de markt gebracht, in werkelijkheid betrof dit vaak geen Cognac uit dat jaar.

Enkele Cognac-huizen die een 1811-vintage op de markt hebben gebracht zijn:

Bisquit-Dubouché GC, Raymond Blanc Roi de Rome GC, Brossault & Cie, Brugerolle Château de Fontainebleu Cave de l’Empereur FC, Chabanneau Réserve GC, Château de Fontainebleu Maison de l’Empereur, Château de Fontainebleu Cave de l’Empereur FC, Château Paulet FC, Clermont GC, Clermont GC, B. Léon Croizet Réserve Royale GC, A.E.Dor Roi de Rome, Gagneur & Co Cognac Imperatrice Josephine, Gaultier GC Réserve Impératrice Joséphine, Izambert, Louis Rolling & Cie Château Guerin GC, Lucien-Foucauld Grande Armée FC, Lucien-Foucauld Impériale FC, Meukow GC, Monnet Récolte GC, Palais de Compiègne FC, Pellison Extra GC, Prunier, Rouyer Guillet GC, Rouyer Guillet Genuine Napoleon GC, Sazerac de Forge Roi de Rome FC, Whitwham Extra FC.

Met dank aan info van een insider uit de Cognac-wereld mag ik jullie vertellen met hoeveel procent Cognac per hectoliter gerekend gemiddeld is gestegen in verhouding tot een jaar (februari 2011 vergeleken met februari 2010) geleden.

• VS-kwaliteit: gemiddeld (alle soorten) gestegen met 19%.
• VSOP-kwaliteit: gemiddeld gestegen met 14%.
• XO-kwaliteit: gemiddeld gestegen met 9%.
• Hors d’Age: gemiddeld gestegen met 12%.

Hopelijk heeft deze prijsstijging niet al teveel invloed op de prijzen van Cognac in de winkel…

Cognac wordt gemaakt van witte wijn afkomstig uit het Cognac-gebied. Deze witte wijn wordt gedestilleerd alvorens het gelagerd wordt in eikenhouten vaten voor minimaal 2 jaar. Na deze periode mag de drank Cognac genoemd worden.

Het destilleren is een bijzonder complex en moeilijk proces, ik zal dit proces in de hoofdlijnen uitleggen.

Alle makers van Cognac zijn verplicht om het type destilleer-ketel te gebruiken dat Alambic Charentais heet, deze ketel is geheel van koper gemaakt. In de regel bestaat deze ketel uit drie delen, namelijk de voorverwarmer (middelste ui-vormig voorwerp op het bovenstaande plaatje), de destilleer ketel (links) en vervolgens de condensator (rechts, wordt met koud water gekoeld). De buis van de stookketel naar de condensator loopt door de voorverwamer, dit zorgt voor veel energie winst.

De voorverwarmer is van de 3 opgenoemde delen optioneel, echter levert het zoveel tijd (kortere tijd van verwarmen in de stookketel) en energie winst op, dat vrijwel alle producenten gebruikmaken van deze voorverwarmer. Er zijn ook producenten die deze handeling overslaan, daar zij van mening zijn dat het destillaat bij niet voorverwarmen een voller aroma heeft.

Het veranderen van wijn in Cognac gebeurd in 2 stappen, namelijk de eerste en tweede stook.

De eerste stook gebeurd met de wijn die desgewenst voorverwarmd is, en gaat via de stookketel naar de condensator. De eerste stook wordt première chauffe genoemd, is onhelder en bevat zo’n 30% alcohol. Dit resultaat wordt opgeslagen in grote tanks, meestal onder de stookketel. Veel van de wijn blijft er niet over, 25 hectoliter wijn wordt zo’n 7 hectoliter brouillis (de naam van dit goedje).

Als er genoeg brouillis is om de stookketel ermee te kunnen vullen wordt de tweede destillatie (bonne chauffe) in gang gezet, deze destillatie gebeurt hetzelfde als de vorige stap, nu echter niet met wijn maar met de brouillis. Het resultaat is een eaux-de-vie met een alcoholpercentage van 60 tot 75% dat vervolgens minimaal 2 jaar op eikenhout mag rusten alvorens het Cognac genoemd mag worden. Voor 1 liter eaux-de-vie is trouwens zo’n 4 liter brouillis nodig.

Ruwweg kan dus gezegd worden dat er zo’n 12 liter wijn nodig is voor 1 liter Cognac, wellicht is nu ook duidelijker waarom Cognac zo duur is. Jaarlijks verdampt hiernaast ook nog eens het nodige uit de eikenhouten vaten.

Lees ook het artikel: Cognac in de winterperiode voor extra verdieping.

Er zijn diverse soorten glazen te gebruiken voor Cognac, in een eerder artikel behandelde ik al de voor- en nadelen van het bol- en tulpglas.

Riedel prefereert net als de meesten Cognac-kenners het tulpglas en heeft dit verder uitgewerkt…

Mijn eerste indruk na het vergelijken van de verschillende glazen, was dat de alcohol-geur vrijwel achterwegen blijft bij het geteste Riedel-glas, helemaal in vergelijking met de enorme bol-glazen maar ook in vergelijking met het bekende tulp-glas. De achterliggende geuren waren daardoor veel beter te ruiken. Een groot voordeel bij het proeven dus!

Riedel maakt zijn glazen van lood-kristal, mooi om te zien, te voelen (zwaar) en lekker om uit te drinken (dun glas). Feit blijft wel dat er zoals de naam al zegt, lood verwerkt is in dit kristal, 24% om precies te zijn. Bij te langdurig contact met vloeistoffen kan het glas het lood afgeven aan de inhoud. Bij gebruik waarvoor dit glas bedoeld is, bestaat er gelukkig geen gezondheids gevaar. Vraagje voor mij blijft dan wel of er lood in een Remy Louis XIII achterblijft, aangezien die ook van kristal is gemaakt…

Enfin, het glas is dus een meer dan een succes, dus gebruik het al enkele weken voor de reviews. Deze set is per 2 stuks te koop voor ongeveer €35,-.

Naast de Hennessy Vinum verkoopt Riedel ook het Cognac glas VSOP en XO. Deze zijn iets duurder en wellicht ook weer wat beter… Maar voor nu ben ik gelukkig met dit mooie glas ;-).

Riedel zelf zegt het volgende over dit glas:

Aanbevolen voor: Cognac Hennessy
Riedel nummer: 6416/71
Ontwerp: 1998
Hoogte: 183 mm, 7-1/4”
Inhoud: 17 cl, 6 oz

Meningen over het ideale cognac glas zijn zo oud als de drank zelf. Zelfs tegenwoordig wordt cognac vooral geschonken in ruime tulpvormige glazen wat het genot van cognac drinken niet ten goede komt.

Verschillen in geur, kleur en smaak zijn de kenmerken waarop de kwaliteit van cognac wordt beoordeeld. De genuanceerde vorm van dit glas harmoniseert het aroma en de smaak, daarnaast tempert het glas de alcohol en strengheid op het gehemelte en wordt de nadruk gelegd op het boeket.

Het flute-vormige glas zorgt ervoor dat een zeer klein oppervlak onderhevig is aan verdamping van de cognac. U zal verrast zijn door geen penetrante lucht te ruiken maar fijne uitgebalanceerde aroma’s, die u aan een zomerse weide doet denken.

Aanbevolen voor: cognac, XO, V.S.O.P en Ugni Blanc (cognac).

Ik wil dan ook graag alle bezoekers bedanken voor de aardige reacties en steun.

Met plezier kijk ik uit naar 2011, dit beloofd wederom een jaar te worden met vele nieuwe reviews en natuurlijk vele interessante discussies/onderwerpen op het forum!

Ook zullen er komend jaar weer een aantal interessante proeverijen plaatsvinden, te beginnen met een proeverij op 19 februari gevolgd door een 3de Forum Proeverij in april.

Vraag: Ik heb een vraag waar ik nu al een tijdje mee zit. Op het internet kan ik het even niet vinden; als XO en Napoleon dezelfde eisen hebben, waarom hebben cognachuizen dan een Napoleon cognac een XO? Hoe oud is een gemiddelde Napoleon? En staat Napoleon altijd boven VSOP?

Antwoord: Bedankt voor je vraag! De term Napoleon op een Cognac-fles is altijd ouder dan een VSOP (rijping van minimaal 4 jaar) en is volgens de Franse Wet gelijk aan de XO, aangezien ze allebei een rijping nodig hebben van 6 jaar.

Toch staat een Napoleon bij de merken die deze term voeren onder de XO, de XO’s bij deze merken worden dan ook zelden (lees nog nooit gezien) met een rijping van 6 jaar verkocht, maar eerder een gemiddelde rijping van 25 jaar.

“De grootste mengers zijn er trots op dat ze veel oudere voorraden voor hun cognacs gebruiken.”

Er gelden momenteel nog dezelfde eisen voor XO en Napoleon maar vanaf 2016 niet meer. Dan moet een XO minimaal 10 jaar oud zijn, de Napoleon blijft op een minimale leeftijd van 6 jaar staan…

Om het één en ander te verduidelijken hieronder een overzicht hoe lang een Cognac gerijpt moet zijn om een ouderdoms indicatie te mogen gebruiken.

Mijn vraag aan jullie, wat vinden jullie van het stelsel bij Cognac omtrent de leeftijdsaanduiding?

Is een 25 jaar gerijpte XO, die een minimum-leeftijd moet hebben van 6 jaar en vanaf 2016 10 jaar, nog wel een XO?